To warto zobaczyć

Straduny

Straduny to niewielka, urokliwa mazurska wieś, położona około 9 km od Ełku. Miejscowość ceniona jest ze względu na zabytkową zabudowę oraz piękne jezioro Straduńskie, stanowiące zatokę jeziora Łaśmiady.

Wieś została założona przez Krzyżaków w 1475 roku. Do dziś zachowały się tu interesujące ślady historii regionu.

Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski

Jednym z najważniejszych zabytków Stradun jest kościół o barokowym wystroju, wybudowany w latach 1736–1738. Świątynia powstała w miejscu wcześniejszego kościoła, który spłonął podczas wielkiego pożaru wsi we wrześniu 1736 roku.

Według przekazów historycznych miejsce to mogło być związane z dawnym kompleksem zamkowym Krzyżaków z XV wieku. Po II wojnie światowej kościół został przejęty przez wspólnotę rzymskokatolicką. 3 maja 1946 roku poświęcił go ks. Józef Kącki CRL, nadając świątyni wezwanie Matki Bożej Królowej Polski.

Zabytkowy kościół w Stradunach

Rzeźba przy kościele

Zabytkowy młyn wodny

W głębi Stradun, przy ulicy Nadrzecznej, znajduje się zabytkowy młyn wodny. Obiekt położony jest malowniczo nad sztucznym spiętrzeniem rzeki Ełk. Obecnie w dawnym młynie funkcjonuje elektrownia wodna.

Od 2009 roku w Stradunach organizowany jest również wiosenny zjazd motocyklistów.

Bartosze

Bartosze to niewielka miejscowość położona przy drodze krajowej nr 16, około 5 km od Ełku, w kierunku Olsztyna. Znajdują się tutaj miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym i przyrodniczym.

Niemiecki cmentarz wojenny

W Bartoszach znajduje się jeden z największych niemieckich cmentarzy wojennych na Warmii i Mazurach. Spoczywają tu żołnierze niemieccy polegli na terenie dawnych Prus Wschodnich podczas I i II wojny światowej.

Według danych zawartych w materiale źródłowym przeniesiono tutaj szczątki około 10 tysięcy żołnierzy. W miejscu tym wcześniej istniał niewielki cmentarz wojskowy z okresu I wojny światowej. Rozbudowa nekropolii była możliwa dzięki współpracy polskiej fundacji „Pamięć” oraz Niemieckiego Ludowego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi.

Rezerwat przyrody „Ostoja Bobrów Bartosze”

Kolejną atrakcją miejscowości jest rezerwat przyrody „Ostoja Bobrów Bartosze”. Obejmuje on około 190 hektarów terenów podmokłych w pobliżu jeziora Szarek. Głównym celem ochrony jest zachowanie siedlisk bobra europejskiego.

Chrzanowo

Chrzanowo to miejscowość położona około 3 km od Ełku. Jest szczególnie ważna dla historii społeczności greckokatolickiej na Warmii i Mazurach.

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Piotra i Pawła

W Chrzanowie znajduje się jedna z najważniejszych historycznych świątyń greckokatolickich regionu. Pierwsze nabożeństwo greckokatolickie odprawiono tutaj 2 lipca 1947 roku.

Do 1956 roku Chrzanowo było jedyną miejscowością na Warmii i Mazurach, w której regularnie odprawiano nabożeństwa greckokatolickie. Wcześniej w murowano-drewnianym budynku, pochodzącym z końca XIX wieku, mieściła się szkoła.

Z okazji święta patronów parafii, obchodzonego 12 lipca, do Chrzanowa przybywają wierni greckokatoliccy z różnych części Warmii i Mazur.

Zabytkowy cmentarz ewangelicki

Przy głównej drodze na trasie Ełk–Wydminy znajduje się dawny cmentarz ewangelicki. Obecnie nekropolia swoim charakterem przypomina park, a do naszych czasów zachowała się jedynie część nagrobków.

W 2007 roku ustawiono tutaj „kamień pojednania”. Umieszczono na nim rok 1473, nawiązujący do pierwszej wzmianki o miejscowości, oraz trzy jej historyczne nazwy: Chrzanowo, Chrzanowen i Kalkofen.

Cerkiew greckokatolicka w Chrzanowie

Dawny cmentarz ewangelicki

Bajtkowo

Bajtkowo to mazurska wieś położona nad jeziorem Bajtkowskim, około 17 km od Ełku. Miejscowość została założona pod koniec XV wieku.

Według przekazów nazwa wsi wywodzi się od staropruskiego słowa „baite”, oznaczającego strażnicę. W pobliżu przebiegała dawniej granica z Mazowszem. W okolicy zachowały się ślady dawnego grodziska, określanego jako „Zamkowa Góra”.

Neogotycki kościół z 1895 roku

Jednym z najważniejszych zabytków Bajtkowa jest neogotycki kościół wybudowany w 1895 roku. Pierwotnie pełnił funkcję świątyni ewangelickiej, a obecnie jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym pw. Matki Bożej Różańcowej.

W skład historycznego zespołu sakralnego wchodzi także murowana plebania z końca XIX wieku. W pobliżu kościoła znajduje się cmentarz wojenny, natomiast drugi położony jest w centrum wsi.

Woszczele

Woszczele to miejscowość położona około 5 km od Ełku, znana z malowniczego otoczenia i historycznej zabudowy.

Zabytkowy dworzec kolejowy

Przy ulicy Lipowej 6 znajduje się zabytkowy, murowany budynek dworca kolejowego, pochodzący z końca XIX wieku. Jest on jednym z obiektów przypominających o historii rozwoju kolei w regionie.