Mapa atrakcji — Gmina Ełk — OKOLI
Gmina Ełk to nie tylko malownicze jeziora i mazurska przyroda, ale również miejsca o bogatej historii. Zabytkowe kościoły, dawne młyny, cmentarze, historyczne miejscowości i obszary chronionej przyrody tworzą wyjątkowe dziedzictwo regionu. Zapraszamy do poznania najciekawszych zakątków naszej gminy.
Miejsca warte odwiedzenia: Gmina Ełk w OKOLI
Straduny to niewielka, urokliwa mazurska wieś, położona około 9 km od Ełku. Miejscowość ceniona jest ze względu na zabytkową zabudowę oraz piękne jezioro Straduńskie, stanowiące zatokę jeziora Łaśmiady.
Wieś została założona przez Krzyżaków w 1475 roku. Do dziś zachowały się tu interesujące ślady historii regionu.
Jednym z najważniejszych zabytków Stradun jest kościół o barokowym wystroju, wybudowany w latach 1736–1738. Świątynia powstała w miejscu wcześniejszego kościoła, który spłonął podczas wielkiego pożaru wsi we wrześniu 1736 roku.
Według przekazów historycznych miejsce to mogło być związane z dawnym kompleksem zamkowym Krzyżaków z XV wieku. Po II wojnie światowej kościół został przejęty przez wspólnotę rzymskokatolicką. 3 maja 1946 roku poświęcił go ks. Józef Kącki CRL, nadając świątyni wezwanie Matki Bożej Królowej Polski.
W głębi Stradun, przy ulicy Nadrzecznej, znajduje się zabytkowy młyn wodny. Obiekt położony jest malowniczo nad sztucznym spiętrzeniem rzeki Ełk. Obecnie w dawnym młynie funkcjonuje elektrownia wodna.
Od 2009 roku w Stradunach organizowany jest również wiosenny zjazd motocyklistów.
Bartosze to niewielka miejscowość położona przy drodze krajowej nr 16, około 5 km od Ełku, w kierunku Olsztyna. Znajdują się tutaj miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym i przyrodniczym.
W Bartoszach znajduje się jeden z największych niemieckich cmentarzy wojennych na Warmii i Mazurach. Spoczywają tu żołnierze niemieccy polegli na terenie dawnych Prus Wschodnich podczas I i II wojny światowej.
Według danych zawartych w materiale źródłowym przeniesiono tutaj szczątki około 10 tysięcy żołnierzy. W miejscu tym wcześniej istniał niewielki cmentarz wojskowy z okresu I wojny światowej. Rozbudowa nekropolii była możliwa dzięki współpracy polskiej fundacji „Pamięć” oraz Niemieckiego Ludowego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi.
Kolejną atrakcją miejscowości jest rezerwat przyrody „Ostoja Bobrów Bartosze”. Obejmuje on około 190 hektarów terenów podmokłych w pobliżu jeziora Szarek. Głównym celem ochrony jest zachowanie siedlisk bobra europejskiego.
Chrzanowo to miejscowość położona około 3 km od Ełku. Jest szczególnie ważna dla historii społeczności greckokatolickiej na Warmii i Mazurach.
W Chrzanowie znajduje się jedna z najważniejszych historycznych świątyń greckokatolickich regionu. Pierwsze nabożeństwo greckokatolickie odprawiono tutaj 2 lipca 1947 roku.
Do 1956 roku Chrzanowo było jedyną miejscowością na Warmii i Mazurach, w której regularnie odprawiano nabożeństwa greckokatolickie. Wcześniej w murowano-drewnianym budynku, pochodzącym z końca XIX wieku, mieściła się szkoła.
Z okazji święta patronów parafii, obchodzonego 12 lipca, do Chrzanowa przybywają wierni greckokatoliccy z różnych części Warmii i Mazur.
Przy głównej drodze na trasie Ełk–Wydminy znajduje się dawny cmentarz ewangelicki. Obecnie nekropolia swoim charakterem przypomina park, a do naszych czasów zachowała się jedynie część nagrobków.
W 2007 roku ustawiono tutaj „kamień pojednania”. Umieszczono na nim rok 1473, nawiązujący do pierwszej wzmianki o miejscowości, oraz trzy jej historyczne nazwy: Chrzanowo, Chrzanowen i Kalkofen.
Bajtkowo to mazurska wieś położona nad jeziorem Bajtkowskim, około 17 km od Ełku. Miejscowość została założona pod koniec XV wieku.
Według przekazów nazwa wsi wywodzi się od staropruskiego słowa „baite”, oznaczającego strażnicę. W pobliżu przebiegała dawniej granica z Mazowszem. W okolicy zachowały się ślady dawnego grodziska, określanego jako „Zamkowa Góra”.
Jednym z najważniejszych zabytków Bajtkowa jest neogotycki kościół wybudowany w 1895 roku. Pierwotnie pełnił funkcję świątyni ewangelickiej, a obecnie jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym pw. Matki Bożej Różańcowej.
W skład historycznego zespołu sakralnego wchodzi także murowana plebania z końca XIX wieku. W pobliżu kościoła znajduje się cmentarz wojenny, natomiast drugi położony jest w centrum wsi.
Woszczele to miejscowość położona około 5 km od Ełku, znana z malowniczego otoczenia i historycznej zabudowy.
Przy ulicy Lipowej 6 znajduje się zabytkowy, murowany budynek dworca kolejowego, pochodzący z końca XIX wieku. Jest on jednym z obiektów przypominających o historii rozwoju kolei w regionie.
Zabytki Gminy Ełk są świadectwem wielowiekowej historii Mazur. Od dawnych świątyń i młynów, przez historyczne cmentarze, aż po obiekty związane z koleją – każde z tych miejsc opowiada fragment dziejów naszego regionu. Zachęcamy do poznawania lokalnego dziedzictwa z poszanowaniem zabytków, przyrody oraz miejsc pamięci.