Podsumowanie projektu "Bieg po zdrowie"
„Bieg po zdrowie” – program antytytoniowej edukacji zdrowotnej
Palenie papierosów jest jednym z głównych czynników sprzyjających rozwojowi chorób układu krążenia, oddechowego oraz nowotworów. Zarówno aktywne palenie, jak i bierne wdychanie dymu tytoniowego przyczyniają się do powstawania przewlekłych chorób niezakaźnych, które od lat stanowią poważne wyzwanie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne w Polsce.
W odpowiedzi na skalę tego problemu, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, Główny Inspektorat Sanitarny od 2016 roku realizuje program edukacyjny pod nazwą „Bieg po zdrowie”. Inicjatywa ta skierowana jest do uczniów klas czwartych szkół podstawowych oraz ich rodziców i opiekunów. Głównym celem programu jest zwiększanie świadomości na temat negatywnych skutków palenia oraz promowanie życia bez dymu tytoniowego. Kluczowym założeniem jest również zapobieganie lub opóźnianie momentu sięgnięcia po papierosa przez dzieci
i młodzież.
Zgodnie z wynikami badań HBSC przeprowadzonych w 2014 roku, odsetek młodych osób mających za sobą pierwsze doświadczenia z tytoniem rośnie wraz z wiekiem – 8% wśród 11-latków i aż 23,6% wśród 13-latków. Szczególnie istotnym okresem, w którym dzieci zaczynają eksperymentować z używkami, jest wiek 9–10 lat. Największy wzrost prób palenia obserwuje się między 11. a 13. rokiem życia, co pokazuje, jak ważne jest rozpoczęcie profilaktyki już we wczesnych etapach edukacji.
W roku szkolnym 2024/2025 program „Bieg po zdrowie” został przeprowadzony w klasie IV Szkoły Podstawowej im. Lecha Aleksandra Kaczyńskiego w Chełchach. Klasa liczyła 10 uczniów, a realizacją programu kierowała wychowawczyni – pani Izabela Herbst. Zajęcia odbywały się podczas godzin wychowawczych i obejmowały sześć głównych tematów:
l Wprowadzenie: Palenie jest niezdrowe.
l Jak nie dać się wciągnąć w nałóg?
l Dlaczego coraz więcej osób rezygnuje z palenia?
l Szkodliwość palenia
l Co zrobić, by samemu nie palić?
l Jak zachęcić innych do życia bez papierosów?
W trakcie zajęć uczniowie aktywnie uczestniczyli w wielu kreatywnych i angażujących formach pracy: tworzyli komiksy, przeprowadzali wywiady, obliczali koszty związane z paleniem, analizowali skład dymu tytoniowego, kolorowali ilustracje, uczyli się asertywności, pracowali zespołowo oraz wypowiadali się na forum klasy. Zwieńczeniem programu było podsumowanie, podczas którego dzieci mogły utrwalić zdobyte wiadomości i podzielić się swoimi przemyśleniami.
Istotnym elementem programu jest aktywne włączenie rodziców w jego realizację. Bliska współpraca między dzieckiem a opiekunem, wzajemne wsparcie oraz dobry przykład płynący ze strony dorosłych znacząco zwiększają skuteczność działań edukacyjnych. Ponadto atrakcyjna i nowoczesna forma programu sprzyja budowaniu poczucia własnej wartości u uczniów. Dzieci uczą się świadomego podejmowania decyzji, a także otwartego wyrażania swojego stanowiska w kwestii palenia tytoniu i e-papierosów, bez obawy o odrzucenie przez rówieśników – co sprzyja rozwojowi postaw asertywnych.
„Bieg po zdrowie” to cenna inicjatywa edukacyjna, która wspiera działania profilaktyczne i promuje zdrowy styl życia już od najmłodszych lat.
Izabela Herbst
