Wchodzą w życie standardy ochrony małoletnich w świetlicach gminnych

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH (wersja pełna)

ROZDZIAŁ I

POSTANOWIENIA OGÓLNE

1.    Standardy Ochrony Małoletnich zwane dalej „Standardami” zostały opracowane w ramach usług świadczonych przez Urząd Gminy Ełk i obejmują pracowników świetlic gminnych, zwanych dalej „Personelem”. 

2.    Zasadą obowiązującą Personel jest podejmowanie działań mających na celu ochronę godności dziecka oraz poszanowanie jego praw. 

3.    Personel zobowiązany jest do dbania o prawidłowy rozwój dzieci oraz przestrzegania wytycznych i procedur określonych w niniejszym dokumencie. 

4.    Priorytetem wszystkich działań podejmowanych przez osoby mające kontakt z małoletnimi jest dobro i bezpieczeństwo dzieci. 

5.    Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. 

6.    Personel działa w ramach obowiązującego prawa, regulaminu świetlic oraz posiadanych kompetencji.

7.    Standardy określają procedury interwencji, działania profilaktyczne, edukacyjne, zasady zapobiegania krzywdzeniu dzieci, a w sytuacji, gdy doszło do krzywdzenia, określa zasady zmniejszenia rozmiaru jego skutków poprzez prawidłową i efektywną pomoc dziecku.

ROZDZIAŁ II

SŁOWNIK POJĘĆ

  Ilekroć w niniejszych Standardach ochrony małoletnich jest mowa o:

a)    Standardach – należy przez to rozumieć niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich;

b)    Koordynator – osoba nadzorująca realizację Standardów Ochrony Małoletnich

c)    małoletnim/dziecku – należy przez to rozumieć każdą osobę do ukończenia 18 roku życia;

d)    Personelu – należy przez to rozumieć każdego pracownika świetlic gminnych, bez względu na formę zatrudnienia, w tym wolontariuszy, praktykantów oraz inne osoby, które z racji pełnionej funkcji lub zadań mają kontakt z dziećmi;

e)    rodzicu – należy przez to rozumieć przedstawiciela ustawowego dziecka/małoletniego pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie, jako przedstawiciel ustawowy dziecka. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka konieczne jest poinformowanie rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny;

f)     dane osobowe dziecka – wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

ROZDZIAŁ III

OBSZARY STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

Standardy Ochrony Małoletnich obejmują m.in.:

a)    zasady bezpiecznej rekrutacji Personelu,

b)    zasady bezpiecznych relacji między małoletnim a Personelem,

c)    zasady ochrony wizerunku małoletniego,

d)    zasady reagowania Personelu w przypadku podejrzenia, że małoletni doświadcza krzywdzenia,

e)    zasady aktualizacji Standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie personelu do stosowania Standardów,

f)     zasady udostępniania rodzicom i małoletnim Standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania,

g)    procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień,

h)    osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń i udzielania wsparcia,

i)      sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.

ROZDZIAŁ IV

ZASADY BEZPIECZNEJ REKRUTACJI PERSONELU

1.    Wójt Gminy Ełk lub osoba przez niego upoważniona przed zleceniem zadań do realizacji uzyskuje dane osobowe, w tym dane potrzebne do sprawdzenia w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym - Rejestr z dostępem ograniczonym.

2.    Aby sprawdzić osobę w Rejestrze Wójt Gminy Ełk lub osoba przez niego upoważniona pozyskuje następujące dane kandydatki:

a)    Imię i nazwisko,

b)    Datę urodzenia

c)    PESEL,

d)    Nazwisko rodowe,

e)    Imię ojca,

f)     Imię matki.

3.    Wydruk z Rejestru przechowuje się w aktach osobowych Pracownika lub analogicznie dokumentacji dotyczącej osoby zatrudnionej w oparciu o umowę cywilnoprawną.

4.    Wójt Gminy Ełk lub osoba przez niego upoważniona przed zatrudnieniem kandydatki na stanowisko uzyskuje od kandydatki informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności.

5.    Personel zobowiązuje się do przestrzegania Standardów, co potwierdza w stosownym oświadczeniu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do niniejszych Standardów.

ROZDZIAŁ V

ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI MIĘDZY MAŁOLOETNIM A PERSONELEM

1.    Personel, który z racji pełnionej funkcji lub realizowanych zadań ma kontakt z małoletnimi jest zobowiązany do utrzymywania profesjonalnej relacji z dziećmi i każdorazowego rozważenia, czy jego reakcja, działanie lub komunikat wobec dziecka są adekwatne do sytuacji, uzasadnione i sprawiedliwe. Personel zobowiązany jest działać w sposób otwarty i przejrzysty dla innych, aby zminimalizować ryzyko błędnej interpretacji swojego zachowania.

2.    W komunikacji z małoletnim Personel zobowiązany jest:

a)    zachować cierpliwość, 

b)    utrzymywać relacje oparte na otwartości, zaufaniu i szacunku,

c)    słuchać uważnie dzieci i udzielać odpowiedzi adekwatnych do ich wieku i danej sytuacji,

d)    szanować prawo dziecka do prywatności, niezwłoczne wyjaśniając dziecku powody ewentualnego, ale koniecznego odstąpienia od ww. zasady.

3.    W komunikacji z małoletnim Personelowi zabrania się:

a)    zawstydzania, upokarzania, lekceważenia i obrażania dziecka oraz podnoszenia głosu na dziecko w sytuacji innej niż wynikająca z bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci,

b)    stosowania kar cielesnych,

c)    ujawniania informacji wrażliwych dotyczących dziecka wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych dzieci, obejmuje to wizerunek dziecka, informacje o jego sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej,

d)    zachowania się w obecności dziecka w sposób niestosowny, w tym używania wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienia obraźliwych uwag, nawiązywania w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywania wobec dziecka relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby),

e)    prowadzenia z dzieckiem rozmów o charakterze seksualnym.

4.    W działaniach realizowanych z dziećmi Personel zobowiązany jest:

a)    doceniać i szanować wkład dzieci w podejmowane działania, aktywnie je angażować i traktować równo bez względu na ich płeć, orientację seksualną, sprawność/niepełnosprawność, status etniczny, kulturowy, religijny, światopogląd,

b)    unikać faworyzowania dzieci.

5.    W działaniach realizowanych z dziećmi opiekunowi świetlicy zabrania się:

a)    nawiązywania z dzieckiem jakichkolwiek relacji seksualnych, składania mu propozycji o nieodpowiednim charakterze, obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie nieletnim treści erotycznych i pornograficznych bez względu na ich formę,

b)    proponowania małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych, nielegalnych substancji, jak również używania ich w obecności małoletnich,

c)    przyjmowania pieniędzy, prezentów od małoletnich lub opiekunów dziecka,

d)    wchodzenia w relacje jakiejkolwiek zależności wobec małoletniego, zachowywania się w sposób mogący sugerować innym istnienie takiej zależności i prowadzący do oskarżeń o nierówne traktowanie, bądź czerpanie korzyści majątkowych i innych.

6.    Wszystkie ryzykowne sytuacje, które obejmują zauroczenie dzieckiem przez Personel lub Personelu przez dziecko, muszą być raportowane osobie odpowiedzialnej za koordynację Standardów. Jeśli Personel jest świadkiem, zobowiązany jest reagować stanowczo, ale z wyczuciem, aby zachować godność osób zainteresowanych.

7.    W kontakcie fizycznym z małoletnim jakakolwiek przemoc jest niedopuszczalna.

ROZDZIAŁ VI

ZASADY OCHRONY WIZERUNKU MAŁOLETNIEGO

1.    Personel, uznając prawo małoletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka stosując najwyższe standardy ochrony danych osobowych małoletnich zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

2.    Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach określonych w Ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych):

a)    Personel ma obowiązek zachowania tajemnicy danych osobowych, które przetwarza oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem,

b)    dane osobowe małoletniego są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.

3.    Personelowi nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) bez pisemnej zgody rodzica lub prawnego opiekuna dziecka.

4.    Upublicznienie przez Personel wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, publiczna impreza, zgoda rodzica lub opiekuna prawnego na utrwalenie wizerunku nie jest wymagana.

ROZDZIAŁ VII

ZASADY REAGOWANIA PERSONELU NA PRZYPADKI PODEJRZENIA,  ŻE MAŁOLETNI DOŚWIADCZA KRZYWDZENIA

PROCEDURA INTERWENCJI W PRZYPADKU KRZYWDZENIA DZIECKA

1.    Personel w ramach wykonywanych obowiązków zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.

2.    Personel, który podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji osobie odpowiedzialnej za koordynację Standardów.

3.    Po uzyskaniu informacji osoba odpowiedzialna Koordynator wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie się podejrzewa i informuje ich o podejrzeniu.

4.    Koordynator sporządza opis sytuacji małoletniego na podstawie rozmów z dzieckiem oraz pracownikiem świetlicy i opracowuje plan pomocy małoletniemu i udzieleniu mu wsparcia.

5.    Plan pomocy powinien zawierać wskazania dotyczące:

a)    podjęcia przez Koordynatora działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji,

b)    skierowania małoletniego do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.

6.    W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, a w szczególności przestępstw z rozdziału XXV i XXVI Kodeksu Karnego Koordynator powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść Koordynator, pracownik świetlicy oraz pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, którzy mają wiedzę na temat skutków krzywdzenia dziecka lub o krzywdzonym dziecku.

7.    W przypadku, gdy podejrzenie krzywdzenia zgłoszą rodzice lub opiekunowie dziecka Koordynator zobowiązany jest powołać zespół interwencyjny. Zespół wzywa rodziców lub opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas, którego może zaproponować zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji. Ze spotkania sporządza protokół.

8.    Sporządzony przez zespół interwencyjny plan pomocy małoletniemu wraz z zaleceniem współpracy przy jego realizacji przedstawiany jest przez Koordynatora rodzicom/opiekunom dziecka.

9.    Koordynator informuje rodziców/opiekunów dziecka o obowiązku zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego do odpowiedniej instytucji (prokuratura, policja, sąd rodzinny, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskiej Karty”) w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej z nim interwencji.

10.  Po poinformowaniu rodziców/opiekunów małoletniego Koordynator składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji. W przypadku, gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili rodzice/opiekunowie, a podejrzenie nie zostało potwierdzone Koordynator informuje o tym fakcie rodziców/opiekunów dziecka na piśmie. 

11.  Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 3 do niniejszych Standardów. Kartę przechowuje osoba odpowiedzialna za koordynację Standardów zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami dotyczącymi przechowywania i archiwizowania dokumentów.

12.  Personel oraz inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane są zobowiązani do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

ROZDZIAŁ VIII

ZASADY BEZPIECZNEGO KORZYSTANIA Z INTERNETU 

1.   Na terenie świetlic gminnych dostęp dziecka do Internetu możliwy jest tylko pod nadzorem pracownika świetlicy.

2.   Personel ma obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu.

3.   W miarę możliwości Personel przeprowadza z dziećmi cykliczne szkolenia dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu.

ROZDZIAŁ IX

ZASADY KORZYSTANIA Z URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Z DOSTĘPEM DO SIECI INTERNET

1.    Przez pojęcie „urządzenia elektroniczne” rozumie się telefon, tablet, smartwatch, odtwarzacz muzyki, dyktafon, kamerę, aparat cyfrowy.

2.    Dzieci i młodzież przynoszą do świetlicy urządzenia elektroniczne z dostępem do sieci na własną odpowiedzialność.

3.    Pracownik świetlicy nie ponosi odpowiedzialności za zgubienie, zniszczenie lub kradzież ww. urządzeń.

4.    W urządzeniu z dostępem do Internetu przynoszonym do świetlicy zaleca się rodzicom zainstalowanie kontroli rodzicielskiej.

ROZDZIAŁ X

PROCEDURY OCHRONY DZIECI PRZED TREŚCIAMI SZKODLIWYMI I ZAGROŻENIAMI 

W SIECI INTERNET ORAZ UTRWALONYMI W INNEJ FORMIE

1.    Pojęcie „treści szkodliwe i zagrożenia w sieci” oznacza treści niedozwolone, nielegalne i niebezpieczne dla zdrowia (pornografia, treści obrazujące przemoc, nawołujące do korzystania z narkotyków) oraz cyberprzemoc (publikowanie lub rozsyłanie kompromitujących, ośmieszających zdjęć, filmów, podszywanie się pod kogoś wbrew jego woli, straszenie, nękanie, szantażowanie z użyciem sieci).

2.    Podstawowe działania zabezpieczające dzieci i młodzież przed dostępem do treści szkodliwych i zagrożeń w sieci to prowadzenie działań profilaktycznych propagujących zasady bezpiecznego korzystania z sieci oraz uświadamianie dzieciom i młodzieży jakie zagrożenia niesie użytkowanie różnych technologii komunikacyjnych oraz stały nadzór pracownika świetlicy podczas korzystania przez dzieci i młodzież z Internetu.

ROZDZIAŁ XI

ZASADY AKTUALIZACJI STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH ORAZ ZAKRES KOMPETENCJI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PERSONELU DO STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

1.    Procedura aktualizowania Standardów odbywa się nie rzadziej niż raz na dwa lata.

2.    Wójt Gminy Ełk wyznacza osobę odpowiedzialną za Standardy Ochrony Małoletnich.

3.    Osoba wyznaczona przez Wójta Gminy Ełk monitoruje realizację Standardów, reaguje na ich naruszenie oraz koordynuje zmiany w Standardach prowadząc jednocześnie rejestr zgłoszeń oraz proponowanych zmian.

4.    Osoba odpowiedzialna za koordynację Standardów zobowiązana jest do przeprowadzania wśród Personelu (raz na 12 miesięcy) ankiety monitorującej poziom realizacji Standardów Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem. W ankiecie Personel może proponować zmiany oraz wskazywać naruszenia Standardów. Wzór stanowi załącznik nr 3 do niniejszych Standardów. 

5.    Na podstawie wyników ankiety osoba odpowiedzialna za koordynację Standardów sporządza raport, który przedstawia Wójtowi Gminy Ełk.

6.    W razie konieczności osoba odpowiedzialna za koordynację Standardów opracowuje zmiany w obowiązującym dokumencie i przekazuje do zatwierdzenia Wójtowi Gminy Ełk. Po zatwierdzeniu zmiany wprowadzone zostaną do Standardów poprzez zmianę zarządzenia i przedstawione Personelowi, dzieciom oraz rodzicom lub opiekunom.

ROZDZIAŁ XII

ZASADY UDOSTĘPNIANIA STANDARDÓW DO ZAPOZNANIA SIĘ Z NIMI I ICH STOSOWANIA

1.    Standardy Ochrony Małoletnich są dokumentem ogólnodostępnym dla Personelu, małoletnich oraz ich opiekunów.

2.    Standardy są opublikowane na stronie internetowej Urzędu Gminy Ełk, Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Ełk oraz wywieszone na tablicy informacyjnej w siedzibie Urzędu Gminy Ełk, również w wersji skróconej przeznaczonej dla dzieci.

3.    Fakt zapoznania się Personelu z niniejszymi Standardami potwierdza się poprzez złożenie oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do Standardów.